Κείμενο του Νίκου Βατόπουλου για την έκθεση “Εθνική Οδός” Γκαλερί Σκουφά , Άνοιξη 2023.
Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή (11-4-2023)
Το εθνικό υποσυνείδητο στη ζωγραφική του Αχιλλέα Ραζή
Του Νίκου Βατόπουλου
Η «Εθνική Οδός» του Αχιλλέα Ραζή παραπέμπει σε μια προβολή του υποσυνείδητου πάνω σε μια οθόνη συλλογικού βιώματος. Σαν λάμψεις αναμνήσεων και κολάζ εμπειριών. Η έκθεση των νέων έργων του στην γκαλερί Σκουφά (έως τις 17 Απριλίου) μοιάζει να λειτουργεί με τρόπο διττό: αφενός, συμπυκνώνει και εξακτινώνει το προσωπικό βλέμμα του ζωγράφου, ως ανακεφαλαίωση, αφετηρία και εκκίνηση μιας ερευνητικής διαδρομής, και αφετέρου απελευθερώνει τα βλέμματα των θεατών σε προσωπικές ερμηνείες ενός κοινού νεοελληνικού τρόπου ζωής.
Ο Αχιλλέας Ραζής εργάστηκε σκληρά και προσφέρει τώρα σε κοινή θέα δημιουργίες (πολλές μεγάλων διαστάσεων) που ενέχουν θέση σπουδών πάνω σε όψεις της αστικοποίησης. Έργα με σχολαστικά και πλουσιοπάροχα δουλεμένο το χρώμα, με εκλάμψεις και «σκοτεινές λίμνες» που παραπέμπουν σε Χόκνεϊ και Χόπερ, η αστική παρακαταθήκη του Αχιλλέα Ραζή προκαλεί στοχασμό και ευφραίνει τις αισθήσεις. Είναι έργα πλήρη από την άποψη της ζωγραφικής οργάνωσης και αρχιτεκτονικής. Πυκνά κατά τόπους, ελλειπτικά σε άλλα σημεία, ισορροπούν ανάμεσα στη γεωμετρία και στο συναίσθημα, απλώνονται μέσα σε μαιάνδρους ονειροφαντασίας.
Γεννημένος το 1975, ο Αχιλλέας Ραζής παρακολουθεί επί είκοσι και πλέον έτη το αστικό φαινόμενο. Είναι σε ηλικία αναστοχασμού. Είναι φανερό πως τον ελκύει η δυναμική της αστικής ώσμωσης και τον συγκινούν τα μυστήριά της. Στην «Εθνική Οδό» όπως τιτλοφόρησε τη νέα ενότητα των έργων του, επιχειρεί μια αναμόχλευση ενός νοητού ορίου, ενός μεταίχμιου προς τον περιαστικό κόσμο, προς τη ρευστότητα της αστικής εμπειρίας εκεί όπου οι ταυτότητες των αστών συναιρούνται: σε τοπία υπερρεαλιστικής έκστασης όπως μπορεί να είναι μια μοναχική οδήγηση σε μια εθνική οδό.
Για τον Αχιλλέα Ραζή μοιάζει πρωτεύον να προτάσσει αυτόν τον κόσμο των συλλογικών βιωμάτων, υπογραμμίζοντας τη συνθήκη του μοναχικού ανθρώπου. Μέσα σε πλέγματα κοινωνικής επαφής και διαδράσης, οι σκιές του Αχιλλέα Ραζή ακόμη και μέσα σε συνθήκες πλήθους και έντασης, μοιάζουν πυκνές στον πυρήνα της μοναξιάς τους. Βενζινάδικα, συνεργεία, περίπτερα, καντίνες, πανηγύρια, μοναχικά εργοστάσια σαν δεινόσαυροι παραπλεύρως της εθνικής οδού, ενώνονται σε ένα γαϊτανάκι αισθήσεων στα όρια μιας συλλογικής παραίσθησης.
Και αυτή η ψυχαναλυτική τομή σε ένα κοινό σώμα ψευδαισθητικών ταυτοτήτων υπηρετείται από το σταθερό χέρι του ζωγράφου. Καθαρές γραμμές και μια γεωμετρία σοφά διαιρεμένη πάνω στον καμβά ξακρίζει αρχιτεκτονικές μορφές, περιγράμματα σωμάτων, κινήσεις πλήθους και διαδρομές με προορισμό τους αντιδραστήρες των βιωμάτων. Σταθμοί εξυπηρέτησης και πλατφόρμες κοινωνικής ζωής. Ο Αχιλλέας Ραζής είναι αφηγητής. Στα έργα του αρμολογεί τα κεφάλαια ενός ρόουντ μούβι, αλλά η ταχύτητα της διαδρομής έχει πάντα ισχυρό ανταγωνιστή την ανάγκη να είναι κανείς συνειδητός μέσα στον κλωβό της μοναξιάς του.
Η δική του «Εθνική Οδός» έχει σάουντρακ που φέρνει ο νυχτερινός αέρας, αλλά η επίγευση είναι αυτό που —ανεξήγητα πως— μας συνδέει όλους σε αυτόν τον τόπο.
Πέραν όλων αυτών, η έκθεση είναι από μόνη της μια θαυμαστά στημένη “εγκατάσταση” με αισθητική και νοηματική συνοχή. Το βλέμμα του θεατή πλημμυρίζει από το χρώμα και τη σαφήνεια των θεμάτων, τα οποία, όμως, ουδέποτε δηλώνουν σταθερότητα. Παραμένουν πάντα υπονομευτικά απέναντι στην πραγματικότητα. Είναι πύλες στη χώρα της ρευστής συνθήκης.